بهره وری چیست و چه انواع و پیامدهایی دارد ؟

بهره وری یعنی اینکه سازمان در قبال مقدار معینی از محصول به چه نسبتی از منابع تولیدی استفاده می کند.به معنای (قدرت تولید کردن) در لغت نامه های (لیتره) در سال ۱۸۸۳ میلادی و در لاروس به سال ۱۹۴۶ میلادی دیده می شود. این واژه در انگلیسی به معنای (قدرت تولید، باروری و مولد بودن) است. کانون ارزیابی

در سال ۱۹۱۱، آلبرت آفتالیون در مقاله ای در مجله (اقتصاد سیاسی) این کلمه را به مفهوم امروزی آن بکار برد. بنابر دیدگاه وی بهره وری:رابطه قابل سنجش، بین حجم تولیدی است که در مدت معین بدست آمده و حجم کامل عواملی که در جریان تولید به مصرف رسیده اند. این واژه برای نخستین بار بوسیله فرانسوا کنه ریاضیدان و اقتصاد دان طرفدار مکتب فیزیوکراسی بکار برده شد.

 

تعریف عمومی  

بهره وری رابطه بین حجم یا ارزش تولید انجام شده با امکانات و منابع مورد استفاده را توصیف و تبیین می کند و استفاده موثر و بهینه از منابع موجود را به منظور تولید کالا یا خدمات نشان می دهد. بطور کلی این کلمه رابطه بین تولید و مصرف را نشان می دهد. کانون ارزیابی 

بهره وری = حجم ستاده ها / حجم داده ها

تعریف های نظری

  1. استاینر: (stenir)

معیار ارزیابی عملکرد یا قدرت و توان موجود برای تولید کالا و خدمات

  1. سومانت: (sumont)

نسبت بازده ملموس به نهاده ملموس

  1. استر فیلد: (esterfild)

بهره وری را نسبت بازده سیستم تولیدی به مقدار یک یا چند عامل تولید استفاده شده تعریف کرد.

  1. استیگل: (stigel)

بهره وری را نسبت میان ستانده و نهانده مرتبط با عملیات تولیدی مشخص و معین تعریف میکند.

  1. ماندل: (mundel)

نسبت بین بازده تولید به میزان منابع مصرف شده

  1. دیویس : (davis)

تغییر بدست آمده در ورودی، به ازای منابع مصرف شده برای تولید آن

 کانون ارزیابی

تعریف سازمانی از بهره وری

سازمان بین المللی کار: در تولید محصولات مختلف ادغام چهار عامل زمین، سرمایه، کار و سازماندهی را ضروری میداند . گفته میشود که نسبت ترکیب این عوامل در محصولات، معیاری برای سنجش آن است است.

آژانس بهره وی اروپا: ان کلمه را درجه استفاده مناسب و موثر از هر یک از عوامل تولید معرفی میکند.

این آژانس در تعریف دیگری که ارائه میدهد بهرهوری یک بنگاه را دید گاه فکری آن در بهبود بخشیدن به وضعیت موجود میداند. بر اساس نظرات این سازمان انسان میتواند کارهایش را هر روز بهتر از پیش انجام داده و نتایج بهتری به دست آورد.

بهره وری یعنی: استفاده بهینه (بهتر) از امکانات موجود

 کانون ارزیابی

بهره وری در ایران

ایران از زمان تاسیس سازمان بهره وری آسیایی تا قبل از وقوع انقلاب اسلامی ایران در بهمن ۵۷ عضو بوده است. عضویت ایران در سال ۱۹۷۹ به حالت تعلیق در آمد اما از سال ۱۳۶۳ با تصویب مجلس شورای اسلامی دوباره به عضویت آن سازمان در آمد. سپس سازمان بهره وری ملی ایران در سال ۱۳۶۴ وابسته به وزارت صنایع سنگین تاسیس شد.

سازمان ملی بهره وری ایران بعدا به وزارت صنایع و در سال ۱۳۷۷ به سازمان امور اداری و استخدامی ملحق شد. سازمان ملی بهرهوری ایران بیشتر به دنبال کار فرهنگی در اشاعه و ترویج فرهنگ این واژه در سطوح مختلف جامع بوده است و تا بحال ۵ کنگره ملی در این زمینه  برگزار کرده است.

با اینکه کشور ما ایران از نظر منابع طبیعی و نیرو انسانی، معادن، مواد اولیه و انژی دارای ظرفیت و پتانسیل بسیار بالایی است و از بسیاری جهات نسبت به کشور های دیگر دارای امتیاز و امکانات بالقوه فراوانی بوده و با اینکه باید نیروی کار و بازدهی سرانه صنعت کشور، سرمایه های موجود و منابع ملی به نحو احسن مورد استفاده و بهره برداری قرار گیرد و نمودار ها و شاخص ها و در مقایسه با کشور های پیشرفته جهان و استانداردهای بین المللی از شرایط خوب و مطلوبی برخوردار باشد.

اما متاسفانه ارقام بهرهوری در کشور از وضعیت مطلوبی برخوردار نیست. به عنوان مثال، درباره آب و میزان بهره وری آن می توان گفت که از ۱۴۰ میلیارد متر مکعب آب قابل استحصال حداکثر مقدار مورد استفاده ۹۲ میلیارد متر مکعب بوده و در عین حال راندمان آبیاری بسیار پایین و گاهی تا ۳۰% هم رسید.

 کانون ارزیابی

انواع

■ جزئی = ستاده / یک ورودی از میان کلیه ورودی ها

■ بهره وری کل عوامل تولید = (ارزش کل ستاند ها – هزینه مواد و خدمات تأمین شده از خارج سازمان)/ هزینه داده های سرمایه و نیروی کار

■ بهره وری کلی = ستاده / کل داده ها

 کانون ارزیابی

سطوح 

بهره وری دارای سطح مختلف است. فراگیری آن از سطح فرد تا سطح جهان مطرح شده است. که به شرح هر یک خواهیم پرداخت:

الف-فردی

منظور از بهره وری فردی، استفاده بهینه از مجموعه استعداد ها و توانائیهای بالقوه فرد در مسیر پیشرفت زندگی خود می باشد. از دید منافع سازمانی ارتقا این واژه در افراد، بهبود بهره وری سازمان را خواهند داشت. آموزش یادگیری و رشد نیروی انسانی در سازمان و مشارکت افراد در اداره سازمان علاوه بر بهبود بهره وری فرد، موجب افزایش بهره وری سازمان خواهد شد.

ب- در خانه

ارتقا این کلمه در خانه موجب پایین آمدن ضایعات، از بین رفتن اسراف و کیفیت زندگی بهتر در استفاده از مواهب زندگی می شود.

پ-بهره وری در سازمان

بهبود بهرهوری در سازمان نتیجه استفاده بهینه و موثر و کارامد از منابع، تقلیل ضایعات، کاهش قیمت تمام شده، بهبود کیفیت ارتقا رضایت مشتریان، دلپذیری در محیط کار و افزایش انگیزه و علاقه کارکنان به کار بهتر است . که نهایتا موجب رشد و توسعه سازمان را به دنبال خواهد داشت. به این گونه سازمان ها، اصطلاحا سازمان های یادگیرنده می گویند.

 کانون ارزیابی

ت-سطح ملی

افزایش بهره‌وری تنها راه توسه اقتصادی کشور ها می باشد که موجب ارتقا سطح رفاه زندگی یک ملت میگردد. تحولا معجزه آسای رشد و توسعه اقتصادی در کوتاه مدت در برخی از کشورها منجمله ژاپن، آلمان، چین و تعدادی از کشور های شرق آسیا نتیجه افزایش بهره وری و استفاده بهینه، کارا و اثر بخش آنها از منابع فیزیکی و انسانی کشورهایشان بوده است.

 کانون ارزیابی

بهره وری سبز

بهره وری سیر نتیجه برنامه تولید پاکیزه تر در دستور کار بخشهای تولیدی قرار گرفته است. بهره وری سبز به عنوان یک هدف دارای آثار گوناگون در توسعه پایدار است. به طوری که مفاهیم محیط زیست را با احیا و حفظ منابع طبیعی در امور فنی، اقتصادی و استراتژیک بهره وری، پیوند می دهد.

تلفیق بهره‌وری با حفظ محیط زیست منجر به مفهوم فراگیر بودن این کلمه می گردد.

 کانون ارزیابی

پیامدها

1-بهره‌وری بالا در یک موسسه با توجه به انجام درست هزینه های نیروی انسانی و استفاده بهینه منابع فیزیکی، سود بالاتری را ایجاد می کند.

2-بهره‌وری  بالاتر موسسه مایه درآمد واقعی بیشتر برای شاغلین در آن است و منافع اجتماعی آن مانند اشتغال بیشتر نصیب مردم می گردد.

3-خریدار قیمت پایین تری پرداخت می کند.

4-دانستن سطح بهرهوری عملیات برای یک موسسه مفید است. و اندازه گیری آن امکان مقایسه های درون سازمان و دروم صنعت مربوطه را ایجاد می نماید. 

 کانون ارزیابی

استراتژی های بهبود

در آثار مدیریتی، واژه استراتژی در پنج مفهوم زیر که به پنج P مشهور هستند بکار برده می شود:

1-راهبرد به معنای طرح (plan)

2-راهبرد به معنای الگو(play)

3-راهبرد به معنای الگو(pattern)

4-راهبرد به معنای موضع (position)

5-راهبرد به معنای دیدگاه (perespective)

نوشتهٔ پیشین
DirectQuery برای مجموعه داده های Power BI چگونه کار می کند؟
نوشتهٔ بعدی
استراتژی استفاده از نظام مدیریت و عوامل موثر بر بهره وری

آخرین مطالب


اصول توسعه تجارت چیست؟ در ساده‌ترین عبارت، توسعه کسب و…
توسعه کسب و کار چیست؟ 8 مدل آشنایی با توسعه تجارت
بهبود روابط بین فردی؛ روابط بین فردی به ارتباط قوی…
9 نکته کاربردی برای بهبود روابط بین فردی در محل کار
چرخه عمر محصول؛ توسعه محصول جدید عبارت است از توسعه…
چرخه عمر محصول
تقویت روابط بین فردی ارتباط بین افرادی که در یک…
تقویت روابط بین فردی
محصول هر چیزی است که برای توجه، خرید، استفاده یا…
فصل 6: ایجاد ارزش برای مشتری
فهرست